ارتودنسی دندان: انواع دستگاه ارتودنسی، مزایا و هزینه

ارتودنسی (به انگلیسی orthodontics)‏ یکی از ۱۳ تخصص رشته دندانپزشکی است. این کلمه مرکب است از دو واژه لاتین “ارتو” به معنای راست و درست و “ادوس”  یا مشتق آن “دنس” به معنای دندان. ارتودنسی اولین تخصص معرفی شده در دندانپزشکی و دومین تخصص ایجاد شده در کلیه رشته های پزشکی می باشد.
فلسفه درمان های ارتودنسی کاهش و یا رفع ناهنجاری های دندانی- فکی یا مال اکلوژن می باشد. اکلوژن عبارتست از روابط و نحوه قرارگیری دندانها و فکین نسبت به یکدیگر که به موارد غیر طبیعی آن مال اکلوژن گفته می شود. دلایل مال اکلوژن موقعیت ناصحیح دندانها، فکین و یا درجاتی از هر دو می باشد. از اینرو درمان های ارتودنسی بر ردیف کردن دندانها و یا اصلاح الگوی رشد دو فک (درمان های ارتوپدیک) متمرکز است، پس از انجام ارتودنسی فرد داشتن طرح لبخندزیبا را تجربه می کند.

342770_580

هدف درمانی ارتودنسی

سه هدف عمده درمانی وجود دارد :
1. تغییر موقعیت دندان ها برای ردیف و هماهنگ نمودن آن ها با یکدیگر که با حرکت دندان در داخل استخوان صورت می گیرد.
2. درمان هایی که با هدف تغییر موقعیت استخوان ها در طول رشد صورت می پذیرد که به این روش فانکشنال و یا ارتوپدیک نیز می گویند.
3. درمان هایی که برای اماده سازی وضعیت دندان ها برای جراحی فک و صورت انجام می گیرد.

انواع دستگاه های ارتودنسی

1- دستگاه متحرک ارتودنسی: که بیمار می تواند آن را از دهان خارج کند و دوباره در محل اولیه خود قرار دهد. این دستگاه اغلب در دوره دندان شیری یا شیری – دایمی و عموماً در کودکان کمتر از 12 سال استفاده می شود و دندان پزشکان عمومی مهارت استفاده از این نوع دستگاه ها را در دوره تحصیل خود فرا می گیرند.
2- دستگاه ثابت ارتودنسی: که به طور محکم به دندان ها متصل است و بیمار نمی تواند آن را از دهان خارج کند. قرار دادن و به کارگیری و تنظیم این دستگاه فقط در دوره های تخصصی ارتودنسی آموزش داده می شود و از درمان های پیچیده محسوب می شوند که حتماً باید تحت نظر متخصصین ارتودنسی انجام شود. متأسفانه برخی از دندان پزشکان عمومی، بدون آموزش کافی و تجربه لازم اقدام به معالجه با این وسایل می کنند و صدمات وسیع و جبران ناپذیری از جمله تحلیل ریشه دندان ها یا خوردگی استخوان برای بیمار ایجاد می نمایند. این نوع دستگاه ها پس از رویش دندان های دایمی و به طور معمول پس از 12 سالگی برای مرتب کردن دندان ها به کار می رود.
بهترین سن برای درمان ناهنجاری های دندانی – فکی کدام است؟
بهترین سن برای تشخیص ناهنجاری های دندانی – فکی، سن 7 سالگی است. البته بهترین سن معالجه، بسته به نوع ناهنجاری متفاوت است. به طور مثال بهتر است درمان عقب بودن فک پایین در سنین 9 تا 10 سالگی و عقب بودن فک بالا در حدود سنین 7 تا 8 سالگی آغاز شود.

مزایای ارتودنسی

امروزه، درمان ارتودنتیست ساده و راحت بوده و تقریبا برای بیماران در تمامی سنین ممکن می باشد. سه دلیل عمده وجود دارد که مردم به این درمان روی می آورند:
ظاهری خوب
یکی از واضح ترین مزایای استفاده از درمان ارتودنسی، داشتن ظاهری زیبا و خوب می باشد که نقش مهمی در افزایش اعتماد به نفس افراد ایفا می کند. لبخند زیبا یکی از مهم ترین عوامل د ر زیبایی و اعتماد به نفس در زندگی شخصی و حرفه ای می باشد، به همین دلیل درمان ارتودنسی ارزش هزینه کردن را دارد. استفاده از این درمان به همین دلیل، در سال های گذشته، به شدت افزایش یافته است.
بهداشت دهان بهتر
دندان های صاف و مرتب علاوه بر اینکه زیبا هستند، تمیز کردنشان نیز راحت تر می باشد. دندان ها در ردیف منظم، به راحتی با مسواک تمیز می شوند و دیگر فضایی برای رشد باکتری و میکروب باقی نمی ماند. دندان هایی که ردیف مناسبی ندارند در مقابل زخم و پوسیدگی نیز مستعد تر بوده و در برخی از موارد موجب بیماری های لثه نیز می شود.
عملکرد دهانی مناسب
ارتودنسی یکی از تکمیل ترین گزینه ها برای درمان مشکلات بی نظمی فک می باشد. از آنجایی که ما برای زنده ماندن به غذا نیاز داریم، ماهیچه ها و مفصل فک با ردیف نامنظم دندان ها خود را هماهنگ می کند تا تاثیر گذاری جویدن غذا را به حداکثر برساند، حتی اگر این باعث شود تا مفصل فک در موقعیتی قرار بگیرد که بعد ها با گذشت زمان مشکلاتی را به وجود بیاورد. بنابراین ردیف شدن دندان ها با گذشت زمان باعث می شود مفاصل فکین در جای مناسب خود قرار بگیرند.
ارتودنسی به افرادی که به دلیل نامرتب بودن دندان ها در ادای کلمات مشکل داشتند مفید می باشد
ارتودنسی زود هنگام، در دوران کودکی، کمک می کند دندان های دائمی در محل مناسب خود رشد کنند.
خوردن و جویدن غذا را راحت تر می کند.
اثرات روانی ناشی از نامرتب بودن دندان ها را کاهش می دهد.
اعمال مراقبت های لازم برای بهداشت دندان ها را آسان تر می کند.
دندان ها و لثه های سالم از نتایج ارتودنسی می باشد.
دندان های مرتب و ردیف کمتر از دندان های نامنظم پوسیده می شوند.
دندان های نامنظم موجب تغییر موقعیت مفاصل فک ها می شود که با گذشت زمان مشکلاتی چون سردرد را به وجود می آورد و ارتودنسی این مشکل را رفع می کند.

عوارض ارتودنسی چیست؟

بیمارانی که متقاضی درمان ارتودنسی هستند باید بهداشت بسیارخوبی داشته باشند، چون در شرایط قرارگیری پلاک ارتودنسی متحرک و به خصوص براکت و سیم های ثابت رعایت بهداشت دهان مشکل تر می شود و اگر بیمار دقت و تمرکز کافی در رعایت بهداشت خود نداشته باشد، دندان ها زیر براکت و سیم های ارتودنسی به سرعت دچار پوسیدگی می شوند.
مشکل بعدی احتمال برگشت درمان است. به اصطلاح «برگشت» بخشی جدایی ناپذیر از درمان ارتودنسی است. این وضعیت درصورتی که بیمار دستور متخصص را برای استفاده منظم از پلاک های نگهدارنده بعد از درمان ثابت نادیده بگیرد یا در بیمارانی که توسط دندانپزشک غیرمتخصص ارتودنسی درمان شده اند، مشاهده می شود.

هزینه

هزینه نهایی درمان ارتودنسی وابسته به انتظار نهایی بیمار از درمان است.گاهی اوقات خواسته بیمار در حد ردیف کردن دندانها و گاهی برای تغییر فرم کلی صورت است . طبیعی است که روش درمان در این دو گروه متفاوت بوده هزینه متفاوتی را درپی خواهد داشت.گاهی اوقات نیز بیمارانی به ما مراجعه می کنند که مشکل اصلی خود را یک دندان خاص مثل دندان نیش عنوان می کنند .اینکه  بخواهیم با کاستن از وسایل مورد نیاز  درهزینه درمان صرفه جویی داشته باشیم در اغلب موارد ازنظر علمی محدودیت هایی دارد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>